Wygrana z PKO BP S.A. w sprawie kredytu frankowego – SO Bydgoszcz, sygn. akt I C 1532/23 z dnia 14.02.2025

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny wydał wyrok w dniu 14 lutego 2025 r. w sprawie przeciwko Powszechnej Kasie Oszczędności Bank Polski S.A. w Warszawie o zapłatę i ustalenie.

Wyrok:

1. Ustalono nieistnienie pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy o kredyt mieszkaniowy Nordea-Habitat (kredyt budowalno-hipoteczny przeznaczony na finansowanie inwestycji budowalnej) z dnia 11 sierpnia 2009 r., zawartej między powodami a poprzednikiem prawnym pozwanego, tj. Nordea Bank Polska S.A. w Gdyni.
2. Zasądzono od pozwanego na rzecz:
   • powodów łącznie kwotę 98 169,76 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 12 maja 2023 r. do dnia zapłaty.
   • jednej z powódek kwotę 3 860,47 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 maja 2023 r. do dnia zapłaty oraz 23 521,53 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 września 2023 r..
3. Zasądzono od pozwanego na rzecz powodów kwotę 17 234,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Uzasadnienie (najważniejsze punkty):

• Przedmiot umowy i stan faktyczny: Umowa dotyczyła kredytu denominowanego w złotych w kwocie stanowiącej równowartość 75 309,31 CHF, jednak nie więcej niż 196 000 zł, przeznaczonego na finansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego. Kredytobiorcy, uznani za konsumentów, zawarli umowę 11 sierpnia 2009 r. z poprzednikiem prawnym pozwanego.
• Wpływ na treść umowy: Powodowie nie mieli rzeczywistego wpływu na treść postanowień umownych, gdyż umowa została przygotowana na standardowym wzorcu, a jej zapisy (klauzule waloryzacyjne) nie podlegały negocjacjom.
• Informowanie o ryzyku: Bank nie wyjaśnił powodom konsekwencji wzrostu kursu waluty CHF. Nie przedstawiono symulacji obrazujących faktyczny rozmiar ryzyk. Bank zapewniał o stabilności waluty szwajcarskiej. Sąd uznał, że przedłożenie jedynie krótkiego oświadczenia o świadomości ryzyka kursowego nie było wystarczające.
• Klauzule abuzywne (niedozwolone): Postanowienia umowne wprowadzające mechanizm waloryzacji, które przewidywały przeliczenie kredytu według kursów jednostronnie ustalanych przez bank (m.in. § 1 ust. 1-3, § 8 ust. 5 i 6, § 13 ust. 1-3, § 15 ust. 7 COU), są niedozwolone (abuzywne).
• Nieważność umowy: Usunięcie klauzul waloryzacyjnych (walutowych) powoduje, że umowa nie może dalej obowiązywać, gdyż niemożliwe jest utrzymanie jej bez postanowień regulujących główne świadczenia stron. Nie ma możliwości zastąpienia tych postanowień przepisami dyspozytywnymi (np. art. 358 § 2 k.c. lub kursem średnim NBP).
• Wola konsumenta: Powodowie, będący konsumentami, wyrazili pełną świadomość skutków ustalenia nieistnienia stosunku prawnego i konsekwentnie domagali się unieważnienia umowy.
• Roszczenie o zapłatę (Teoria dwóch kondykcji): Z uwagi na nieważność umowy (ex tunc), świadczenia spełnione przez kredytobiorców stanowią świadczenie nienależne (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c.). Sąd zastosował teorię dwóch kondykcji.
• Przedawnienie: Sąd uznał, że roszczenie o zwrot świadczeń nie przedawniło się. Bieg terminu przedawnienia (10-letni, a następnie 6-letni) rozpoczyna się od momentu powzięcia wiedzy o niedozwolonym charakterze klauzul, co w tej sprawie nastąpiło najwcześniej w 2023 r., gdy powodowie skierowali reklamację do banku.
• Zarzut zatrzymania: Zarzut zatrzymania podniesiony przez bank (art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.) nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ umowa kredytu nie jest umową wzajemną, a ponadto bank, który zastosował nieuczciwe postanowienia, nie może czerpać korzyści ze swojego bezprawnego działania.
• Odsetki: Odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono od 12 maja 2023 r. dla kwot w PLN (termin po wezwaniu do zapłaty) oraz od 14 września 2023 r. dla kwoty w CHF (termin po doręczeniu odpowiedzi na pozew).