Wygrana z PKO BP S.A. w sprawie kredytu frankowego – SO Warszawa, sygn. akt XXVIII C 16101/21 z dnia 17.01.2025

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, XXVIII Wydział Cywilny, z dnia 17 stycznia 2025 r. w sprawie o sygnaturze akt XXVIII C 16101/22, dotyczył powództwa przeciwko Powszechnej Kasie Oszczędności Bankowi Polskiemu S.A. z siedzibą w Warszawie o ustalenie i zapłatę.

Sąd ustalił, że:

• nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny zawartej pomiędzy powódką a bankiem;
• zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki kwotę 102 195,22 PLN oraz kwotę 26 461,44 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty;
• zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego, pozostawiając szczegółowe wyliczenie ich wysokości referendarzowi sądowemu.

Uzasadnienie Wyroku:

Powódka wniosła o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny z dnia 25.02.2008 r. oraz o zasądzenie od banku kwot 102 195,22 zł i 26 461,44 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24.01.2022 r.. Strona powodowa argumentowała, że umowa jest nieważna, ponieważ pozwany posługiwał się wzorcem umowy zawierającym klauzule abuzywne i postanowienia sprzeczne z prawem. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa w całości, zaprzeczając, by postanowienia umowy były abuzywne lub niezgodne z prawem, oraz zarzucił brak interesu prawnego w żądaniu nieważności umowy i podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.

Ustalony stan faktyczny:

• Umowa kredytu mieszkaniowego WŁASNY KĄT hipoteczny (spłacanego w ratach malejących, udzielonego w walucie wymienialnej) została zawarta 25 lutego 2008 r. na kwotę 67 330,67 CHF.
• Przeznaczeniem kredytu było wykończenie budowy domu jednorodzinnego na potrzeby własne.
• Powódka została poinformowana o ryzyku zmiany kursów waluty, polegającym na wzroście zadłużenia i rat kredytu w walucie polskiej. Stawka referencyjna to LIBOR 3M dla CHF. Tabela kursów to Tabela kursów PKO BP SA obowiązująca w chwili dokonywania przeliczeń kursowych, dostępna w Banku i na jego stronie internetowej.
• W przypadku wypłaty kredytu w walucie polskiej, stosuje się kurs kupna dla dewiz obowiązujący w PKO BP SA według aktualnej Tabeli kursów. Do spłat zadłużenia z ROR stosuje się kurs sprzedaży dla dewiz PKO BP SA według aktualnej Tabeli kursów.
• Powódka zawarła umowę jako konsument, na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą.
• Środki z kredytu wypłacono w złotych polskich.
• Powódka uiściła na rzecz banku kwoty 102 195,22 zł oraz 26 461,44 CHF (w tym 150,00 zł tytułem oszacowania nieruchomości) tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych.

Rozważania prawne Sądu:

• Sąd uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie w całości.
• Strona powodowa miała interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, ponieważ wyrok ustalający definitywnie zakończy spór i rozstrzygnie o dalszych prawach i obowiązkach stron.
• Sąd uznał, że postanowienia umowne pozostawiające bankowi swobodę w określaniu kursu waluty są niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., naruszają dobre obyczaje, rażąco naruszają interesy konsumenta i równowagę kontraktową.
• Umowa nie precyzowała sposobu ustalania kursu waluty w tabelach Banku, co pozwalało Bankowi na arbitralne określanie wysokości świadczeń.
• Klauzula denominacyjna określała główny przedmiot umowy, ale niejednoznaczny sposób jej sformułowania otwierał drogę do kontroli na podstawie art. 385¹ § 1 k.c..
• Sąd stwierdził, że Bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego na etapie kontraktowania, nie przedstawiając wystarczających informacji o ryzyku kursowym, co uniemożliwiło konsumentowi podjęcie racjonalnej decyzji.
• Umożliwienie spłaty bezpośrednio w walucie obcej nie usunęło źródła nieważności klauzul denominacyjnych, jakim było prawo Banku do arbitralnego kształtowania kursu waluty.
• Wobec spełnienia przesłanek do uznania klauzul za niedozwolone i braku świadomej zgody powódki na ich obowiązywanie, Sąd stwierdził, że nie jest możliwe zastąpienie niedozwolonych klauzul przepisami prawa krajowego (np. średnim kursem NBP), ani utrzymanie umowy jako kredytu złotowego oprocentowanego stawką LIBOR.
• Abuzywność klauzul prowadzi do bezskuteczności umowy wobec konsumenta i niemożliwości jej utrzymania bez klauzul, co skutkuje nieważnością umowy w całości. Postanowienia umożliwiające jednostronne kształtowanie treści stosunku zobowiązaniowego są sprzeczne z naturą zobowiązania (art. 353¹ k.c.).
• Sąd orzekł o nieważności umowy, a zatem o nieistnieniu stosunku prawnego.
• Roszczenie o zapłatę uznano za zasadne na podstawie art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. (świadczenie nienależne). Sąd zastosował teorię dwóch kondykcji.
• Odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono od dnia 24 stycznia 2022 r..
• Zarzut przedawnienia został oddalony. Termin przedawnienia dla konsumenta liczy się od momentu, kiedy dowie się on, że umowa kredytu może zawierać postanowienia niedozwolone.