Wygrana z Getin Noble Bank S.A w sprawie kredytu frankowego – SO Łódź, sygn. akt II C 2100/23 z dnia 04.02.2025

Wyrok częściowy (Sygn. akt II C 2100/23) został wydany przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Niniejsze uzasadnienie dotyczy wyłącznie rozstrzygnięcia w przedmiocie uwzględnienia roszczenia o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu. Postępowanie w zakresie roszczenia o zapłatę pozostaje zawieszone z uwagi na upadłość pozwanego banku.

Przedmiot Sprawy:

Powództwo, skierowane przeciwko Getin Noble Bank Spółce Akcyjnej z siedzibą w Warszawie (następcy prawnemu Getin Banku S.A. z siedzibą w Katowicach), dotyczyło ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, zawartej w dniu 20 września 2007 r. (datowanej na 14 września 2007 r.).

Rozstrzygnięcie Wyroku Częściowego:

Sąd ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF zawartej pomiędzy stronami.

Główne Powody Uzasadnienia (Ustalenie Nieważności Umowy):

1. Status Konsumentów: Powodowie w dacie zawarcia umowy posiadali status konsumentów (art. 22¹ k.c.). Kredyt miał służyć zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych – zakupowi domu.
2. Charakter Umowy: Była to umowa kredytu udzielonego w złotych polskich, lecz indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF).
3. Brak Indywidualnych Uzgodnień i Postanowienia Abuzywne (Niedozwolone): Postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji zostały uznane za niedozwolone (abuzywne).
   • Brak Indywidualnych Uzgodnień: Bank nie wykazał, aby powodowie mieli rzeczywisty wpływ na treść kwestionowanych postanowień dotyczących przeliczania kredytu i rat z CHF na PLN/PLN na CHF. Umowa stanowiła gotowy wzór, bez możliwości negocjacji poszczególnych warunków.
   • Brak Transparentności i Sprzeczność z Dobrymi Obyczajami: Klauzule przeliczeniowe odwoływały się do kursów kupna i sprzedaży waluty CHF, ustalanych jednostronnie i samodzielnie przez bank w oparciu o Bankową Tabelę Kursów. Powodowało to, że kredytobiorcy nie byli w stanie ustalić zasad, wedle których następuje ustalenie kursów walut i wysokości rat.
   • Rażące Naruszenie Interesów Konsumenta: Przyznanie bankowi prawa do jednostronnego regulowania wysokości rat kredytu oraz wartości spreadu walutowego naruszało równowagę kontraktową.
   • Wadliwy Obowiązek Informacyjny: Powodowie nie zostali rzetelnie poinformowani o ryzyku walutowym. Choć mieli świadomość wpływu kursu CHF na wysokość raty, nie wiedzieli, że wzrost kursu ma wpływ na saldo całego zadłużenia.
4. Skutek Abuzywności – Nieważność Umowy (ex tunc):
   • Postanowienia dotyczące indeksacji określają główne świadczenie kredytobiorców.
   • Usunięcie niedozwolonych klauzul powoduje powstanie luki, której nie można wypełnić przepisami dyspozytywnymi prawa krajowego.
   • Wyeliminowanie mechanizmu indeksacji i ryzyka kursowego jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że musi ona zostać uznana za umowę o odmiennej istocie i charakterze (nie jest możliwe utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony).
   • Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (III CZP 25/22), w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej, umowa nie wiąże w pozostałym zakresie.
   • Ostatecznie Sąd ustalił, że sporna umowa była nieważna od momentu jej zawarcia.
5. Interes Prawny (art. 189 k.c.): Powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, ponieważ wyrok w tej kwestii definitywnie rozstrzygnie, czy umowa ukonstytuowała ważny i skuteczny stosunek prawny, usuwając niepewności w przyszłości. Powództwo o ustalenie nie jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości.
6. Zarzut Przedawnienia: Zarzut przedawnienia nie może zostać skutecznie podniesiony w odniesieniu do roszczenia o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego.
7. Zarzut Zatrzymania: W odpowiedzi na pozew pozwany bank podniósł ewentualny zarzut zatrzymania kwoty dochodzonej przez powodów, na wypadek stwierdzenia nieważności umowy, do czasu zaoferowania zwrotu kwoty 625 056,03 zł (środków wypłaconych przez bank).