Wygrana z Getin Noble Bank S.A w sprawie kredytu frankowego – SR Warszawa, sygn. akt II C 3224/24 z dnia 28.01.2025

Wyrok częściowy (Sygn. akt II C 3224/24) został wydany przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Postępowanie dotyczyło roszczenia o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej z dnia 13 lutego 2006 r. oraz roszczenia o zapłatę, które zostało zawieszone.

Rozstrzygnięcie wyroku częściowego:

Sąd ustalił, że stosunek prawny wynikający z umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej z 13 lutego 2006 r., zawartej pomiędzy kredytobiorczynią a Getin Noble Bank S.A. z siedzibą w Warszawie, nie istnieje (ustalenie nieważności umowy).

Główne powody uzasadnienia (nieważność umowy):

1. Status Konsumenta: Kredytobiorczyni w dacie zawarcia umowy była konsumentką, co skutkowało koniecznością zastosowania Dyrektywy 93/13/EWG o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich. Kredyt przeznaczony był na spłatę zobowiązań i cel konsumpcyjny.
2. Interes Prawny w Ustaleniu Nieważności: Roszczenie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego zasługiwało na uwzględnienie (art. 189 k.p.c.), ponieważ bank (lub syndyk) nadal uznaje kredytobiorczynię za dłużniczkę, a wyrok ustalający nieważność wykluczy możliwość pozywania w przyszłości o niespłacone raty oraz będzie podstawą do wykreślenia zabezpieczenia hipotecznego.
3. Brak Indywidualnych Uzgodnień i Postanowienia Abuzywne (Niedozwolone): Postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji zostały uznane za niedozwolone (abuzywne).
   • Brak Uzgodnień: Umowa i Regulamin stanowiły wzorzec, a kwestionowane postanowienia dotyczące przeliczenia kredytu i spłaty rat nie były indywidualnie uzgodnione z konsumentem.
   • Brak Transparentności i Sprzeczność z Dobrymi Obyczajami: Klauzule przeliczeniowe (§ 2 ust. 2, § 4 ust. 2 umowy oraz § 19 ust. 5 Regulaminu) odwoływały się do kursu kupna i sprzedaży waluty CHF, ustalanych jednostronnie przez Bank w Bankowej Tabeli Kursów. Sąd uznał, że brak było ujawnienia trybu i zasad ustalania tych kursów, co dawało Bankowi nieograniczoną możliwość arbitralnego kształtowania wysokości świadczeń (zarówno kwoty wypłaty, jak i wysokości rat). Takie działanie naruszało granicę swobody umów (art. 353¹ k.c.).
   • Wadliwy Obowiązek Informacyjny: Bank naruszył zasady współżycia społecznego (zasadę lojalności i rzetelności kontraktowej) z powodu niewypełnienia należycie obowiązku informacyjnego w zakresie ryzyka walutowego. Kredytobiorczyni nie została wyraźnie poinformowana o wpływie zmiany kursu CHF na saldo zadłużenia (nie tylko na wysokość bieżących rat). Bank nie przedstawił symulacji obrazujących wysokość zobowiązania przy znacznym wzroście kursu.
4. Skutek Abuzywności – Nieważność Umowy:
   • Sąd uznał, że zarówno klauzula ryzyka walutowego, jak i klauzula przeliczeniowa, określają główny przedmiot umowy.
   • Wyeliminowanie klauzul abuzywnych powoduje, że umowa nie może być dalej wykonywana, ponieważ usunięcie mechanizmu indeksacji i ryzyka kursowego zmienia charakter głównego przedmiotu umowy.
   • Brak jest w prawie krajowym przepisów dyspozytywnych (np. art. 358 § 2 k.c. czy kurs średni NBP), którymi można by zastąpić usunięte klauzule waloryzacyjne, co byłoby sprzeczne z celami dyrektywy 93/13/EWG.
   • W konsekwencji, umowa jest nieważna od samego początku (ex tunc).

Postępowanie o zapłatę:

Roszczenie o zapłatę kwoty 36 413,76 zł (zwrot uiszczonych rat) pozostaje zawieszone pod sygn. II C 189/22, z uwagi na ogłoszenie upadłości pozwanego banku i konieczność zgłoszenia roszczenia do masy upadłości. Zarzut zatrzymania podniesiony przez bank nie został rozpatrzony na etapie orzekania o ustaleniu.