Wygrana z Bankiem Pekao S.A w sprawie kredytu frankowego – SR Warszawa, sygn. akt I C 605/20 z dnia 27.11.2024.

I. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego

Sąd Rejonowy zasądził od Pozwanego Banku łącznie na rzecz Kredytobiorców kwotę 61 379,88 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty.

• Podstawa: Sąd uznał umowę pożyczki hipotecznej za nieważną w całości.
• Kwota: Zasądzona kwota (61 379,88 zł) odpowiada sumie wszystkich rat, które Kredytobiorcy wpłacili na rzecz Banku w okresie od 22 sierpnia 2006 do 20 sierpnia 2021 roku.

II. Kluczowe Ustalenia Faktyczne

• Umowa: Została zawarta 11 lipca 2006 roku jako umowa pożyczki hipotecznej, denominowana do waluty obcej (CHF).
• Cel: Kredyt był przeznaczony na cele konsumenckie (zakup i remont samochodu na cele prywatne). Sąd uznał, że Kredytobiorcy działali jako konsumenci, a późniejsze okazjonalne wykorzystanie samochodu w działalności gospodarczej nie miało znaczenia dla oceny umowy.
• Brak Zdolności Kredytowej: Kredytobiorcy nie posiadali zdolności kredytowej na kredyt złotowy.
• Wypłata i Spłata: Pożyczka w kwocie 12 167 CHF została wypłacona w złotych polskich. Spłaty miały następować w złotych, zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 7 do umowy.
• Brak Pouczenia: Przed podpisaniem umowy nie wyjaśniono Kredytobiorcom, jak Bank będzie ustalał kurs waluty (CHF) w swojej tabeli, ani jak zmiany kursu wpłyną na ratę i saldo zadłużenia.

III. Uzasadnienie Prawne Nieważności Umowy

1. Abuzywność Klauzul Przeliczeniowych (Art. 385¹ k.c.):
   • Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne/denominacyjne w umowie i załączniku nr 7 są niedozwolonymi postanowieniami umownymi (abuzywnymi).
   • Powód abuzywności: Klauzule te dawały Bankowi prawo do jednostronnego kształtowania świadczeń Kredytobiorcy poprzez możliwość dowolnego określenia kursów waluty w tabeli kursowej, bez umownego ograniczenia lub określenia precyzyjnych kryteriów ich ustalania. Zapewniało to Bankowi możliwość pobierania ukrytej opłaty (spreadu), której wysokość nie była znana Kredytobiorcy w dacie zawarcia umowy.
2. Brak Możliwości Utrzymania Umowy (Nieważność):
   • Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul przeliczeniowych, umowa nie może dalej obowiązywać, ponieważ byłaby sprzeczna z naturą stosunku prawnego, który strony zamierzały nawiązać (kredyt denominowany).
   • Usunięcie klauzul przeliczeniowych (które określają sposób ustalania wysokości zobowiązania i zastosowanie oprocentowania LIBOR) pozbawiłoby umowę elementu charakteryzującego ten podtyp kredytu. Sąd nie mógł następczo uznać, że wolą stron było zawarcie kredytu stricte złotowego.
   • Sąd wykluczył możliwość wypełnienia luki po usunięciu klauzul, np. kursem NBP, gdyż w dacie zawarcia umowy nie było odpowiedniego przepisu dyspozytywnego.
   • W konsekwencji, umowa została uznana za nieważną na podstawie art. 353¹ k.c. w zw. z art. 58 k.c..
3. Rozliczenie:
   • Wszystkie uiszczone przez Kredytobiorców kwoty stanowiły nienależne świadczenie (art. 410 k.c.) i podlegają zwrotowi.
   • Sąd oddalił zarzut przedawnienia podniesiony przez Bank, uznając, że termin przedawnienia roszczeń konsumentów o zwrot świadczeń nienależnych rozpoczął bieg dopiero w chwili, gdy Kredytobiorcy uzyskali świadomą wiedzę o abuzywności postanowień umownych (co miało miejsce bezpośrednio przed wytoczeniem powództwa w 2020 r.).