Historia WIBOR w Polsce – jak zmieniał się wskaźnik od 2000 roku do dziś?

Historia WIBOR w Polsce od przełomu XX i XXI wieku wskazuje na dostosowywanie kosztu pieniądza do sytuacji gospodarczej, panującej inflacji oraz czynników wpływających na głębokie zmiany rynkowe. Najniższy wskaźnik obserwowaliśmy w 2020 roku. Najwyższy na początku tego stulecia. Sprawdź, jak zmieniał się WIBOR od 2000 roku do dziś.

Kiedy wprowadzono WIBOR w Polsce?

Wskaźnik WIBOR został wprowadzony w Polsce w 1997 roku przez Narodowy Bank Polski. Pierwszym jego administratorem zostało Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska. Od 30 czerwca 2017 roku nowym administratorem jest GPW Benchmark S.A. Podstawowym celem wprowadzenia WIBOR było zwiększenie stabilności krajowej gospodarki, która przechodziła przez burzliwy czas przemian ustrojowych. Początkowo wskaźnik obejmował okresy jednodniowe, jednak z czasem wprowadzono okresy dłuższe, w tym WIBOR 1M, WIBOR 3M, WIBOR 6M i WIBOR 12M.

Historycznie wysoki WIBOR w latach 2000 i 2001

Koniec XX wieku i początek XXI wieku to historyczne stawki wskaźnika WIBOR. To jedyne lata, w których średnioroczne notowania stopy referencyjnej były dwucyfrowe. Przekładało się na bardzo wysokie koszty kredytów oraz zmniejszoną ilość inwestycji w Polsce. Kolejno było 18,88% w 2000 roku i 15,72% w 2001 roku. W następnych latach WIBOR zaczął maleć, a wielu kredytobiorców odetchnęło z ulgą. Pobudziło to również sektor finansowy w Polsce.

Okres stabilizacji 2003-2007

Lata 2003-2007 to okres względnej stabilizacji polskiej gospodarki, co wpływało korzystnie na wskaźnik WIBOR. Ten stopniowo spadał, zaczynając z poziomu powyżej 6%. Gwałtowny wzrost obserwowaliśmy tylko w 2004 roku, gdy średnioroczna wartość wyniosła 6,24%. Okres ten kończyliśmy na poziomie 4,77% w 2007 roku, choć w poprzednim udało się zejść nawet do 4,20%.

Kryzys finansowy w latach 2008–2009

Negatywnie na WIBOR wpłynął globalny kryzys finansowy z lat 2008-2009. W odpowiedzi na działania banków centralnych, w tym NBP i Rady Polityki Pieniężnej, zdecydowano o stopniowym podnoszeniu stóp procentowych. W efekcie średnioroczny wskaźnik w 2008 roku wzrósł do 6,35%. Na szczęście kryzys udało się szybko opanować i w 2009 roku średnia wynosiła już 4,34%, co potwierdziło, że polska gospodarka szybko poradziła sobie ze zmieniającymi się okolicznościami i nie zanotowała poważniejszych strat.

Era niskich stóp (2013–2019)

Po ustabilizowaniu gospodarki weszliśmy w Polsce w czas niskich stóp procentowych i korzystnych warunków kredytów hipotecznych. Zbiegło się to z boomem mieszkaniowym, który nieprzerwanie trwał aż do wybuchu pandemii koronowirusa w 2020 roku. W latach 2015-2019 WIBOR rzadko przekraczał 2%, co sprawiało, że raty kredytów były bardziej przewidywalne w dłuższej perspektywie.

Pandemia COVID-19 i historycznie niski WIBOR

Historycznie niski WIBOR obserwowaliśmy w trakcie trwania pandemii koronawirusa, gdzie gospodarka niemal stanęła. Średnioroczne wartości dla lat 2020 i 2021 wynosiły około 0,60%. W ten sposób Rada Polityki Pieniężnej zareagowała na pandemię koronawirusa.

Wysoka inflacja i rekordowe wzrosty w latach 2021-2023

Niski WIBOR nie utrzymywał się długo i wystrzelił w górę już w 2022 roku, gdy przekroczył poziom 7-8%. W krótkim czasie nagle drastycznie wzrosły raty kredytów, a wielu kredytobiorców znalazło się w bardzo trudnej sytuacji. Różnice potrafiły przekraczać tysiąc złotych z miesiąca na miesiąc, a wszystko w wyniku serii podwyżek stóp referencyjnych przez RPP.

Stabilizacja gospodarki od 2024 roku

Od 2024 roku weszliśmy w okres stabilizacji gospodarki i odzyskiwania jej rozpędu, co skutkuje stopniowym obniżaniem wskaźnika WIBOR. Jeszcze w 2025 roku spadł on poniżej 4%, a średnioroczna wartość dla całego roku kalendarzowego wyniosła 5,10%. Rada Polityki Pieniężnej zaczęła systematycznie obniżać stopy procentowe, jednak z zachowaniem ostrożności. Wpłynęło to jednak na większą dostępność kredytów bankowych oraz niższe koszty zobowiązań hipotecznych.

Średnioroczne notowania WIBOR 3M od 2000 do 2025 roku – tabela

Poniższa tabela przedstawia średnioroczne notowania WIBOR 3M od 2020 do 2025 roku.

Czego spodziewać się na koniec 2026 roku?

Już pod koniec 2025 roku WIBOR 3M spadł do poziomu ok. 4%. W czerwcu 2026 roku wynosi on 3,85% i prognozowane są dalsze spadki nawet do 3,7% na koniec roku kalendarzowego. Potwierdza to ustabilizowanie pozycji w sektorze międzybankowym i na rynkach finansowych w Polsce. Wydaje się, że znaczne wzrosty z lat 2022-2023 są już za nami, co przekłada się na niższą wysokość rat kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem.